Spanje doet een nieuwe poging met digitale ethergebonden radio. Een koninklijk besluit vervangt het technische plan voor digitale omroep uit 1999 en bereidt de overstap van het oude DAB naar DAB+ voor. De regeling treedt in werking op 6 februari 2027, drie maanden na publicatie, en legt nieuwe voorwaarden vast voor de uitrol van digitale netwerken in het land.

Einde van klassiek DAB voor landelijke zenders

Het besluit maakt een einde aan het kader waarmee landelijke programma's in klassiek DAB met de codec MPEG Layer II konden worden uitgezonden. Voortaan wordt alleen nog DAB+ gebruikt, met de efficiëntere codec HE-AACv2. De verandering raakt vooral de publieke omroep en de landelijke commerciële zenders. Regionale en lokale programma's blijven onder de verantwoordelijkheid van de autonome gemeenschappen, die hun eigen tijdpad voor de overstap kunnen bepalen.

De bestaande frequentieblokken en verzorgingsgebieden blijven behouden. Aan de basisplanning verandert niets: het zijn de technische en regelgevende voorwaarden die worden bijgewerkt.

Zendmast op een heuvel boven een Spaans stadje met dakpannen

Twee keer zoveel ruimte per multiplex

De meest tastbare winst zit in de capaciteit. Tot nu toe mocht een multiplex maximaal zes zenders bevatten. Met DAB+ stijgt dat plafond naar twaalf. Omroepen mogen daarnaast aanvullende digitale inhoud uitzenden, zoals albumhoezen of slideshows, met maximaal 20 procent van de capaciteit die aan elk van hen is toegewezen.

De multiplexen worden als volgt verdeeld:

  • MF-I: volledig toegewezen aan RTVE, met concrete doelen. Zes maanden na de inwerkingtreding moet minstens 50 procent van de bevolking bereikt worden, na achttien maanden 70 procent, en in elke provinciehoofdstad minstens 50 procent van de inwoners.
  • MF-II: bestemd voor commerciële omroepen. Volgens journalist Gorka Zumeta werden de concessies in 2025 toegekend, onder meer aan Ábside Media (drie), PRISA Media (twee), Atresmedia en Onda Cero, en verder aan KISS Media, El Mundo, Radio Marca, Intereconomía en Radio María. Deze partijen mogen er ook regionale varianten aanbieden.
  • Twee andere multiplexen: ter beschikking van de autonome gemeenschappen voor regionale en lokale radio.

De CNMC, de Spaanse mededingings- en marktautoriteit, houdt een register bij van de technische parameters en moet op de hoogte worden gebracht van regionale besluiten. Het landelijke blok 11B blijft daarentegen ongebruikt, behalve voor toegestane tests.

Noodalarmering en informatie voor kopers

Ook de bescherming van de bevolking krijgt een plaats in het besluit. Exploitanten van landelijke en regionale netwerken moeten het waarschuwingssysteem ASA (Automatic Safety Alert) ondersteunen, dat ontvangers kan inschakelen en afstemmen op een zender die waarschuwingen uitzendt. Toestellen die in Spanje worden verkocht, moeten bovendien duidelijk vermelden welke DAB-, DAB+- en ASA-functies ze hebben.

Wat het betekent voor webradio's

De Spaanse achterstand is bekend: sommige regio's, zoals de Balearen met IB3 en commerciële zenders, zenden al regulier uit in DAB+, maar de rest van het land kwam jarenlang nauwelijks vooruit. Gorka Zumeta citeert zelfs een verantwoordelijke van de publieke televisie die zegt dat de DAB+-band vooral door piraten wordt bezet. Voor online radiomakers zijn er een paar aandachtspunten:

  • De verdubbeling van de multiplexcapaciteit maakt op termijn ruimte vrij voor nieuwe programma's, ook voor merken die online zijn ontstaan en de stap naar de ether willen zetten.
  • DAB+ gaat in de auto en thuis sterker concurreren met streaming: een goede reden om te letten op de kwaliteit en beschikbaarheid van je streams.
  • Bijbehorende data zoals hoesafbeeldingen en titels wordt een standaard die luisteraars zowel via DAB+ als online verwachten.

6 februari 2027 is het formele startpunt van de overgang, niet het eindpunt. Het werkelijke tempo hangt af van de investeringen van RTVE, de commerciële omroepen en de regio's.

Bron: RadioSzene